LubieHrubie.pl » Wiadomości

A A A

85 lat TG „Sokół” w Hrubieszowie

Dodał: mac

Data dodania: 2007-03-22

Pierwsze gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w naszym kraju zostało założone 7 lutego 1867 r. we Lwowie. Celem towarzystwa było podtrzymywanie i rozwijanie świadomości narodowej oraz podnoszenie sprawności fizycznej polskiej młodzieży.

Reklama

Po II Wojnie Światowej przez władze PRL sokolstwo w Polsce zostało zdelegalizowane. Ponownie "Sokół- odrodził się w 1989 r., niestety nie w Hrubieszowie.

Powstanie i sztandar TG "Sokół- w Hrubieszowie

Rok 1922 jest datą powstania Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół- w Hrubieszowie. Gniazdo Hrubieszów im. ks. Stanisława Staszica należało do okręgu IV Dzielnicy Mazowieckiej. Działacze i członkowie musieli wykazywać się sporą działalnością ponieważ już 3 lata później, w 1925 r. otrzymało wspaniały sztandar, który znajduje się w Muzeum w Hrubieszowie i można go naocznie podziwiać. W okresie wojennym i długo po wojnie sztandar był ukryty. Historię odnalezienia tego sztandaru zna doskonale działacz i sędzia sportowy p. Marian Kozielski.

Nowa siedziba

Dnia 29 lipca 1928 r. został uroczyście otwarty murowany budynek parterowy z obszernymi piwnicami tzw. "Dom Sokoła- przy ul. Rydza Śmigłego (obecnie ul. H. Dobrzańskiego "Hubala-, siedziba Sądu). Roboty murarskie wykonane były przez Kajetana Lenarda. W domu tym mieściła się kręgielnia, sala gimnastyczna z urządzeniami gimnastycznymi, w której szczególnie uprawiano gimnastykę i szermierkę, oraz salony i biuro, obok budynku znajdowały się korty tenisowe o nawierzchni trawiastej.

Budynek był wybudowany szczególnie ze środków Ziemiaństwa Hrubieszowskiego. Dom ten został postawiony na placu ofiarowanym przez ziemian powiatu Hrubieszowskiego braci Kazimierza i Władysława Pohoreckich w 1925 r. (ta rodzina przekazała później dla Gimnazjum w Hrubieszowie również łąki gdzie znajduje się obecnie stadion HOSiR).

Działacze

W tym czasie (1928) prezesem Gniazda w Hrubieszowie był Vice dyrektor Oddziału Banku Zjednoczonych Ziem Polskich druh Jan Pawłowicz herbu Przyjaciel (był też wiceprezesem "Sokoła- Lubelskiego). Zarząd w 1928 r. reprezentowali: wiceprezes Piotr Makarewicz, sekretarz Kazimierz Janiszowski, skarbnik Adam Zalewski, Naczelnik Marian Mycek, chorąży Michał Grabowski, kapelan gniazda ks. Henryk Blicharski, członkami (druhami): dr med. Ludomir Dubiszewski (lekarz gniazda), rachmistrz Wacław Racinowski, Witold Kulikowski, Michał Jagoszewski i druhny wydziału Sokolic: Janina Pawłowicz, Irena Janowa Lipnicka i Alicja Kernówna. Patronat nad nimi sprawował ks. Prałat Melchior Juściński z parafii rzymsko – katolickiej św. Mikołaja. Starostą Hrubieszowskim był wówczas dr Maciej Łach. Burmistrzem Hrubieszowa Piotr Makarewicz.

W tym czasie prezesem Związku Sokolego w Polsce był hr. Adam Zamoyski z Kozłówki. Prezesem okręgu lubelskiego druh Feliks Moshalewski. Członkami Sokoła w Hrubieszowie w różnym terminie m.in. byli: Helena Gontarz - Wojciechowska, Ksawery Kopczyński, Żmudzki, Józefa Charkowska, Walenty Łęczyński.

Członkowie Zarządu posiadali piękne stroje reprezentacyjne, które prezentowali podczas uroczystości państwowych czy lokalnych. Członkowie zwykli obowiązkowo posiadali jednolite stroje ćwiczebne, w których brali udział w zawodach sportowych i pokazach gimnastycznych.


Bełz, drugie gniazdo

Drugie Gniazdo Sokoła działało w Bełzie, które należało do powiatu hrubieszowskiego do 1951 r. (obecnie Ukraina). Była tam olbrzymia Hala "Sokolnica- z pełnym wyposażeniem w sprzęt i przybory do ćwiczeń gimnastycznych. W 1948 r. sprzęt z tej Hali został przekazany Urzędowi Gminnemu w Hrubieszowie. Osobiście ten sprzęt przywoził m.in., działacz sportowy p. Michał Starykiewicz.

Udział w zawodach

11 IX 1926 r. w Hrubieszowie zostały rozegrane zawody lekkoatletyczne o Mistrzostwo Okręgu Sokolego. Niestety nie wiadomo, w którym miejscu i brak jest wyników z zawodów. Członkowie hrubieszowskiego Sokoła brali udział i w innych zawodach, szczególnie w kręglach, tenisie ziemnym, hazenie, piłce nożnej, gimnastyce. W Hrubieszowie rywalizowali szczególnie z członkami Wojskowego Klubu Sportowego, działającego przy 2 Pułku Strzelców Konnych w Hrubieszowie.

Jan Pawłowicz

08 09 1935 r. - mając 57 lat zmarł założyciel, później, Prezes Stowarzyszenia Gimnastycznego "Sokół-- w Hrubieszowie Jan Pawłowicz. Grób znajduje się na cmentarzu w Hrubieszowie, można do niego trafić wchodząc na cmentarz od targowiska (ul. Kolejowa) pierwszą furtką, skręcając w lewo w kierunku kaplicy, parę kroków i po prawej jest płyta z napisem "Tu leży założyciel i prezes Towarzystwa "Sokół- w Hrubieszowie-. Na prośbę autora tego opracowania grobem opiekują się dzieci z SP 1 w Hrubieszowie pod kierownictwem nauczycielki J. Kitlińskiej. Grób wymaga remontu i miejmy nadzieję, że zainteresuje się nim Społeczny Komitet Ratowania Zabytków Cmentarza w Hrubieszowie.

Koniec działalności

Sokół w Hrubieszowie działał do wybuchu II Wojny Światowej. Jego członkowie walczyli w różnych oddziałach z naszymi wrogami o wolną Polskę. Po wojnie, jak w całym kraju miał zakaz dalszej działalności przez wiele, wiele lat. A może ktoś pokusi się i reaktywuje jego działalność - teraz już można.

Uroczystości 85 – lecia

Miałem szczery zapał, aby uroczyście obchodzić 85 – lecie Sokoła w Hrubieszowie. Wmurować w budynek Sądu tablicę przypominającą, że onegdaj powstał on w innym celu, przy pomocy kolegów nauczycieli wf i uczniów przedstawić mieszkańcom Hrubieszowa masowy pokaz gimnastyczny, zaprosić do Hrubieszowa najlepszych gimnastyków Polski Leszka Blanika czy siostry Skowrońskie, zorganizować turniej w tenisa ziemnego przy pomocy klubu tenisowego Returnu Zamość, turniej kręglarski, turniej w "Hazenę- czyli "Dwa Ognie- dla dzieci, szermierce, zawody lekkoatletyczne i piłkarskie dla klubów Sokolich. Niestety piekielnie ciężka choroba pokrzyżowała mi plany i chyba to wszystko przełożę na 90 - lecie.


Opracował – Marek Ambroży Kitliński (mak)

zobacz zdjęcia >>

Podziel się:
« wstecz

GALERIA: