Od 2008 roku przez cały rok a szczególnie przed Dniem Wszystkich Świętych i Zaduszkami uczniowie Zespołu Szkół Nr 4 w Hrubieszowie wykonują pod kierunkiem p. Małgorzaty Muzyczuk prace porządkowe. W tym roku przyjemna niespodzianka - Grób i otoczenie zostały z inicjatywy znanego z tego typu działań p. Mieczysława Zapały odnowione!

Prace porządkowe w b.r. wykonali uczniowie: 

Jakub Zymon, 

Krzysztof Pochylczuk, 

Sebastian Lachowski z klasy IV Technikum Agrobiznesu 

pod nadzorem wychowawczyni, nauczycielki wychowania fizycznego mgr Małgorzaty Muzyczuk, dodatkowo wybitnej zawodniczki i trenerki sekcji lekkoatletycznej LKS i MKS Unii Hrubieszów.

To miejsce wymaga zapaleniu zniczy, postawieniu symbolicznej chryzantemy i innych ozdób. Do czego namawiamy wszystkich a szczególnie osób związanych ze sportem. Tym bardziej, że to pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Hrubieszowie. Pierwszego stowarzyszenia sportowego założonego w Hrubieszowie w 1922 roku.

Czytaj: Hrubieszów: Portrety czasu - historia w monidłach zapisana

Jan Kanty Józef Tadeusz Pawłowicz, herbu Przyjaciel 

Współzałożyciel i pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Hrubieszowie. Pierwszego stowarzyszenia sportowego założonego w Hrubieszowie w 1922 roku.

Urodzony w 1878 r. w Warszawie z rodziców Mścisława i Józefy z domu Ostrowska, żonaty z Janiną z Zielińskich. Z rodzeństwa posiadał siostrę i brata. Prywatnie vice dyrektor Oddziału Banku Zjednoczonych Ziem Polskich w Hrubieszowie. Filister Korporacji "Arkonja".

Jako społecznik współzałożyciel i prezes Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Hrubieszowie. Wiceprezes w Zarządzie Wojewódzkim Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Lublinie. Prezes Okręgowego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Zamościu. Za jego prezesury w Hrubieszowie Towarzystwo otrzymało Sztandar i został wybudowany "Dom Sokoła". W tej ostatniej sprawie, razem z Zarządem "Sokoła" w Hrubieszowie zachęcił ziemian, braci Kazimierza i Władysława Pohoreckich do ofiarowania placu pod budowę siedziby Towarzystwa Gimnastycznego i to się udało. Budynek był budowany szczególnie ze środków Ziemiaństwa Hrubieszowskiego, do czego też się przyczyniał. Przeprowadzano w nim wykłady o tematyce etycznej, moralności, zdrowotnej, kultury fizycznej i patriotyzmie. Organizował z Zarządem zawody sportowe, w różnych dyscyplinach sportowych m.in. w tenisie ziemnym, w kręgle, lekkiej atletyce, szczypiorniaku. Osobiście uczestniczył w różnych uroczystościach, podczas których demonstrowano sprawność członków Towarzystwa szczególnie w budowaniu piramid sportowych, masowych układach gimnastycznych, marszach ozdobnych.  Dbał o estetyczny wygląd i zachowywanie się członków Zarządu, jak i zwykłych członków. 

Jan Pawłowicz nie tylko udzielał się w "Sokole", ale np. w 1927 r. z ks. Melchiorem Juścińskim był inicjatorem i wspomógł pieniężnie renowację Krzyża i Gałki miedzianej na wieżyczce Kościoła Parafialnego, dodatkowo na koszt własny pozłocił.

Po długich i ciężkich cierpieniach, jak informował nawet Kurier Warszawski z dnia 9 września 1935 r. zmarł dnia 8.09.1935 r. - mając zaledwie 57 lat. Nabożeństwo żałobne odbyło się 10 września 1935 r. o godz. 10.00 w kościele w Hrubieszowie, po którym nastąpiło wyprowadzenie zwłok na miejscowy cmentarz.

Zobacz: Hrubieszów: Pamiętają! Grobowiec prezesa Jana Pawłowicza uporządkowany

Grób znajduje się na cmentarzu w Hrubieszowie, można do niego trafić wchodząc na cmentarz od targowiska (ul. Kolejowa) pierwszą furtką, skręcając w lewo w kierunku kaplicy, parę kroków i po prawej jest leżąca płyta z napisem "Tu leży założyciel i prezes Towarzystwa "Sokół" w Hrubieszowie". 

Grób ten wskazała mi p. Urszula Skórzewska z d. Bobrowicz, niestety do tego czasu nikt nie dbał o niego. Czas robił swoje, a korzenie pobliskiego drzewa powodowały, że grób pękał i podnosił się do góry, był w bardzo złym stanie, jak i otaczające go słupki z żelaznymi żerdziami. Lecz na zlecenie Społecznego Komitetu Ratowania Zabytków Cmentarza w Hrubieszowie, którego przewodniczącym był wówczas śp. Włodzimierz Piątkowski, magister sztuk cmentarnych - rzeźbiarz p. Janusz Szczekan w roku 2010 odrestaurował ten grób, który został m.in. wyprostowany, wzmocniony i ogrodzony. 

Grobem przez kilka lat opiekowały się dzieci ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Hrubieszowie pod kierownictwem nauczycielki wychowania fizycznego Janiny Ewy Kitlińskiej. Po przejściu na emeryturę wspomnianej nauczycielki, od 2008 r. grobem opiekuje się młodzież Zespołu Szkół Nr 4 w Hrubieszowie pod kierunkiem nauczycielki wychowania fizycznego Małgorzaty Muzyczuk. 

Prace polegają na wycinaniu chwastów i przekwitłych kwiatów rosnących wokół grobu, usunięciu zalegających liści i patyków, zmieceniu kurzu i umyciu oraz wypolerowaniu płyty nagrobnej, jak i słupków, także przystrojeniu w ozdoby, jakie to miejsce wymaga, zapaleniu we własnym zakresie zniczy. 

Rok 2024 zapisze się tym, że grób i otoczenie zostały z inicjatywy znanego z tego typu działań p. Mieczysława Zapały znacząco odnowione! 

Zapraszamy do odwiedzenia i do zapalenia znicza. Jak dotychczas, rodzina prezesa nie została odnaleziona.

Zobacz też:

Hrubieszów: W pierwszą rocznicę śmierci ks. Stanisława Chomicza

Zerknij na Instagram →

Chcesz podzielić się informacjami z Hrubieszowa i powiatu hrubieszowskiego z Czytelnikami lubiehrubie? Prześlij info i zdjęcia na adres [email protected]

Opracował - Marek Ambroży Kitliński, fot. Zespół Szkół nr 4 w Hrubieszowie, str. M. Zapały