Pierwszy był AKS Hrubieszów

80 lat Unii Hrubieszów. Pierwszy klub to AKS Hrubieszów

Unia Hrubieszów w bieżącym roku obchodzi 80-lecie, wywodząc się od pierwszego klubu sportowego, jaki został założony w Hrubieszowie po II Wojnie Światowej. A był to Amatorski Klub Sportowy. Poniżej co nieco o nim.

Powołanie Amatorskiego Klubu Sportowego w Hrubieszowie!

Wojna oddalała się, ci, co pozostali lub przybyli do miasta, zaczęli myśleć o powołaniu klubu sportowego. I tak podczas zebrania zorganizowanego przez grupę inicjatywną w skład, której m.in. wchodzili: Stefan Madejski, Leopold Krzyżewski, Leopold Dąbrowski, Eugeniusz Antoniuk, Zbigniew Kaniuga, Stefan Kotlarski, Edward Berman, Z. Jurak dnia 13.04.1945 roku założyli Amatorski Klub Sportowy (w skrócie AKS). Prezesem pierwszego Zarządu został wybrany Stefan Madejski, wiceprezesami - Leopold Krzyżewski i Edward Berman, sekretarzem - Zygmunt Łaciński, gospodarzem - Tadeusz Abramowicz, członkami - Zbigniew Kaniuga, Zygmunt Kubiak i Leopold Dąbrowski.  Klub obrał sobie barwy biało – chabrowe.

Prywatna siedziba klubu

W klubie istniały trzy zróżnicowane wiekowo drużyny piłki nożnej i jedna siatkówki, ale zawodnicy startowali również w zawodach lekkoatletycznych, przełajach i tenisie stołowym. Siedziba klubu znalazła miejsce w mieszkaniu prezesa Madejskiego. Mieścił się tam również magazyn sprzętu sportowego i przebieralnia dla sportowców. Sprzęt był szyty i naprawiany prywatnie, posiadano buty piłkarskie różnego typu, kilka par getrów i ochraniaczy oraz  dwie piłki. 

Przenosiny na stadion

Po pewnym czasie, przeprowadzono się do skromnej szatni na stadionie. Stadion ten przed wojną był boiskiem szkolnym Gimnazjum im. ks. Stanisława Staszica i był niepełnowymiarowy do gry w piłkę nożną. Członkami AKS-u byli na ogół zawodnicy z okresu międzywojennego, ci, co w ostatnim okresie dorośli oraz repatrianci, którzy zostali wysiedleni z utraconych terenów leżących za Bugiem. 

Zastrzeżenia UB i NKWD

Klub działał, ale władze lokalne, jak się szybko okazało, miały zastrzeżenia do nazwy klubu, a szczególnie skrótu AKS. Zaczęły się kłopoty, ponieważ miejscowy Urząd Bezpieczeństwa i NKWD uznały (i w zasadzie tak było), że klub specjalnie został nazwany AKS, aby pierwsze litery w skrócie przypominały Armię Krajową, a litera S z kolei jednostkę strzelecką i wywodzącego się z niej Klubu Sportowego „Strzelec”. Czyniono naciski, aby tę nazwę zmienić, po przesłuchaniach i „dokładnych” wyjaśnieniach z wielką niechęcią nazwę jednak pozostawiono.

Szukanie finansów i narażanie się nawet na utratę życia

Sytuacja finansowa klubu była zła, więc organizowano zabawy taneczne, przeprowadzano zbiórki pieniężne.  Zabawy te, w celu oszczędności, obsługiwali sami działacze i zawodnicy. Często tak było, że prawie całą noc piłkarze pracowali na zabawie, spali ze dwie godziny pod gołym niebem przy cerkwi, by następnego dnia rano wyjechać na mecz. Jeśli mecz odbywał się w Horodle, Dubience czy Grabowcu, docierano tam wozami zaprzężonymi w konie lub odkrytymi samochodami ciężarowymi z sianem rozrzuconym na podłodze. Podczas istniało dodatkowo niebezpieczeństwo nawet utraty życia, ponieważ w okolicach grasowały różne bandy polskie i ukraińskie, lecz przeważał zapał do uprawiania sportu. Jeśli natomiast do miejsca rozegrania meczu docierała linia kolejowa, jechano pociągiem, np. do Lublina, Zamościa, Szczebrzeszyna, Biłgoraja, itp.

Towarzyskie mecze już w 1945 r.

Już w 1945 r. towarzyskie spotkania rozegrano z poważnymi rywalami, jak z Garbarnią Lublin, ulegając 1:3, czy Lublinianką Lublin, przegrywając zaledwie 2:3. W następnym roku w meczach ze Spartą Zamość, AKS wygrał 3:2 i zremisował 2:2. W Hrubieszowie drużyna AKS rozgrywała mecze na przedwojennym, nieco poszerzonym boisku Gimnazjum, które znajdowało się w tym samym miejscu, co obecnie, ale było o wiele mniejsze i usytuowane w innym kierunku. AKS była drużyną ambitną, jednak z powodu braku trenera zawodnicy popełniali błędy techniczne i taktyczne.

Wreszcie rozgrywki ligowe i już walka o awans!

Od sezonu 1946 drużyna AKS – u została oficjalnie zgłoszona do rozgrywek ligowych o mistrzostwo lubelskiej klasy B. Drużyna uzyskała sporo bardzo dobrych wyników: z KS OSP Biłgoraj wygrali 3:2 i 5:4, z ZZK Chełm 3:2, ze Żbikiem z Chełma 9:2, z KKS Ruch Zamość zremisowali 1:1 oraz wygrali 2:0, 5:1 i ten ostatni wynik przesądził o zwycięstwie w tej grupie. O wejściu do klasy A decydowała konfrontacja z mistrzami dwu pozostałych grup, wyraźne zwycięstwa z WKS Lublinianką II i niestety, dwie zdecydowane porażki z Garbarnią Lublin m.in. 1:9 (0:6) przesądziły o pozostaniu w klasie B. Według tabel AKS Hrubieszów za sezon 1946 został sklasyfikowany na 8 miejscu w województwie za: Lublinianką, Społem Lublin, Lewartem Lubartów, Spartą Zamość, Sygnałem Lublin, AKS Dęblin, Garbarnią Lublin. 
Powiatowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego
Od września 1946 r. w Hrubieszowie zaczął działać reaktywowany z okresu międzywojennego Powiatowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego. Do ich zadań sportowych m.in. należała organizacja zawodów sportowych. Zawodnicy AKS-u przystępowali do organizowanych rozgrywek w piłce nożnej, siatkówce, tenisie stołowym i lekkiej atletyce.

Dramatyczny mecz w Lublinie

W roku 1947 AKS dwukrotnie zremisował w meczach towarzyskich z KKS Sygnał Lublin - u siebie 2:2 i na wyjeździe 3:3. Drużyna rozegrała też dramatyczny mecz z WKS Lublinianką w Lublinie, przegrywając 3:2. W meczu tym wyróżniał się bardzo dobrą grą szczególnie napastnik Stefan Kotlarski. Za to brutalnie sfaulowany został bramkarz AKS. Konieczna była interwencja lekarska i wymiana zawodnika, za którego w bramce stanął nieoczekiwanie bramkarz... Sygnału Lublin, a sędzia zarządził kontynuację gry. Publiczność zaczęła faworyzować piłkarzy AKS. 

Dziewczęta piszą wiersz o chłopcach z AKS-u

Wszystkie mecze piłkarskie cieszyły się dużym powodzeniem wśród społeczeństwa hrubieszowskiego, mecze oglądało dużo kobiet i dzieci, chociaż nie było trybun i kto chciał kibicować siedząc, musiał przynieść sobie krzesełko „wędkarskie” lub przyklęknąć na trawie. Dziewczęta nawet napisały wiersz o chłopcach z AKS.

Podziwianymi piłkarzami wówczas byli: Zbigniew Kaniuga (kapitan), Stefan Kotlarski, Walenty Łęczyński, Adam Mielniczuk, Eugeniusz Antoniuk (bramkarz), Zygmunt Antoniuk, Bolesław Wencul, Józef Hapoński, Zygmunt Brzostowski, Jan Bocheński, Zygmunt Kubiak, Kazimierz Kowalski, Bolesław Waszczuk, Stefan Waszczuk, Zygmunt Wasilewski (bramkarz), Kazimierz Głowacki, Longin Dąbrowski, Władysław Szczepański, Zdzisław Dyl, Mieczysław Marcych, Wacław Baryluk, Józef Kopeć, Michał Starykiewicz, Gustaw Czwornóg, Jerzy Kulczycki, Derewnicki, Banasik, Kuczyński. 

Mecze często sędziowali: Stefan Madejski, Leopold Krzyżewski, Stanisław Nowak, Jan Korczak.

Odznaczenia dla działaczy

Wysiłek działaczy i zawodników został dostrzeżony przez Lubelski Okręgowy Związek Piłki Nożnej, który z okazji swojego 25 – lecia odznaczył srebrną odznaką prezesa Stefana Madejskiego  i sędziego Stanisława Nowaka, a z zawodników brązową: Józefa Hapońskiego, Zdzisława Dyla, Zbigniewa Kaniugę oraz Stefana Kotlarskiego.

W drużynie siatkarskiej m.in. występowali: Jerzy Bednarowicz, Ryszard Bojarski, Jerzy Czerkas, Zdzisław Czerkas, Domecjusz Kułaczek, Stefan Lenard, Bogdan Orlen, Jerzy Szeffer.

W 1948 r. zadecydowano

W związku z ciągłymi kłopotami finansowymi Amatorskiego Klubu Sportowego hrubieszowscy  kupcy i sprzedawcy zobowiązali się do wspomagania miejscowego klubu. Dlatego dnia 18.03.1948 r., podczas walnego zebrania, Amatorski Klub Sportowy z Hrubieszowa zmienił nazwę, na …, ale to już inna historia.

::news{"type":"see-also","item":"392503"}