Blisko 250 mln euro w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, czyli ponad 1 mld zł, zostanie przeznaczonych na kluczowe działania dotyczące budowy odporności i bezpieczeństwa naszego regionu w sytuacjach kryzysowych, szczególnie w kontekście jego przygranicznego położenia. Ogłoszenie naborów w nowych obszarach wsparcia planowane jest w II kwartale tego roku.

Trwająca od czterech lat za naszą wschodnią granicą pełnoskalowa wojna wymusiła konieczność dostosowania programu FEL 2021-2027 do aktualnych wydarzeń i sytuacji kryzysowych. W grudniu 2025 roku Województwo Lubelskie złożyło do Komisji Europejskiej zmieniony dokument, obejmujący wygospodarowane ponad 10% alokacji Programu na cele związane z bezpieczeństwem i obronnością (tzw. „priorytety Fitto”). Decyzją wykonawczą z 25 lutego 2026 r. Komisja Europejska zatwierdziła zmiany w programie FEL 2021-2027. Na ten cel przeznaczymy ponad 1 mld zł (250 mln EUR) w formie dotacji w 5 nowych Priorytetach Programu:

• XIV. Przemysł obronny z alokacją 30 mln EUR (126,7 mln zł) w ramach EFRR, dotyczący zwiększenia zdolności produkcyjnych i usługowych przedsiębiorstw działających w sektorach bezpieczeństwa i obronności, jak i tych wytwarzających produkty i usługi podwójnego zastosowania (zarówno do celów militarnych, jak i cywilnych);
• XV. Bezpieczeństwo wodne z alokacją prawie 35 mln EUR z EFRR (147,7 mln zł), dotyczący m.in. budowy/przebudowy/remontu ujęć wody, stacji uzdatniania wody, sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, oczyszczalni oraz doposażania tej infrastruktury w rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo, cyberbezpieczeństwo i niezawodność (zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych), wsparcia szpitali i innych budynków użyteczności publicznej w zakresie zapewnienia źródeł zaopatrzenia w wodę, w tym w infrastrukturę do ujmowania wody na wypadek awarii/sytuacji kryzysowej;
• XVI. Odporna infrastruktura krytyczna z alokacją ponad 125 mln EUR z EFRR (528 mln zł), dotyczący m.in. wsparcia infrastruktury krytycznej szpitali i ratownictwa medycznego na poziomie lokalnym/regionalnym w zakresie przygotowania na wypadek sytuacji kryzysowej lub konfliktu zbrojnego, w tym inwestycje w sprzęt i wyposażenie medyczne, magazyny z wyposażeniem związane z przygotowaniem do sytuacji kryzysowych;
• XVII. Obronność i bezpieczeństwo EFS+ z alokacją ponad 49,3 mln EUR z EFS+ (208,4 mln zł), dotyczący m.in. szkoleń i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy w zakresie bezpieczeństwa/obronności cywilnej dla ludności w zakresie gotowości cywilnej;
• XVIII. Dekarbonizacja EFS+ z alokacją prawie 10 mln EUR z EFS+ (42 mln zł), dotyczący m.in. szkoleń i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy w zakresie związanym z dekarbonizacją.

Powyższe priorytety są kluczowe dla budowy odporności i bezpieczeństwa naszego regionu w sytuacjach kryzysowych, szczególnie w kontekście jego przygranicznego położenia.

– Bardzo się cieszę, że Komisja Europejska pozytywnie odpowiedziała na naszą prośbę, aby dokonać zmian w programie i część wdrażanych Funduszy Europejskich przekierować na wzmocnienie tak wrażliwych obszarów, jak bezpieczeństwo i obronność. Jestem przekonany, że te środki będą skutecznie wykorzystane przez nasz region – wskazał Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski.

Łącznie na bezpieczeństwo i obronność przeznaczono ponad 10% z dotychczasowej alokacji programu, tj. 250 mln EUR. Przesunięcia funduszy dotyczą w znacznej części środków wdrażanych w formie instrumentów finansowych, bo blisko 157,8 mln EUR po zmianie Programu będzie można wykorzystać w formie dotacji.

Dzięki zmianie FEL 2021-2027 zyskają także dodatkowe udogodnienia polegające na:

• możliwości zwiększenia o 10% stóp dofinansowania dla wszystkich Priorytetów (tj. z 85% do 95% dofinansowania do wydatków kwalifikowalnych),
• dodatkowej jednorazowej zaliczce w 2026 roku w wysokości aż 9,5% środków programu – w przypadku FEL 2021-2027 to środki w wysokości 231 mln EUR,
• jednorazowej zaliczce w wysokości 20% alokacji na nowe Priorytety – w przypadku FEL 2021-2027 to środki w wysokości prawie 50 mln EUR,
• wydłużeniu terminu kwalifikowalności wydatków o dodatkowy rok, tj. z 31 grudnia 2029 roku do 31 grudnia 2030 roku.

Obecnie trwają intensywne prace mające na celu jak najszybsze uruchomienie naborów. Później nastąpi aktualizacja Szczegółowego Opisu Priorytetów programu FEL 2021-2027 oraz opracowane zostaną propozycje kryteriów wyboru projektów, które będą procedowane przez Komitet Monitorujący FEL 2021-2027.

Więcej informacji na stronie: www.funduszeUE.lubelskie.pl

::news{"type":"see-also","item":"399386"}

___

info i fot. UMWL