Październikowe spotkania stały się w naszym kole tradycją. Od wielu lat spotykamy się w gronie sympatyków i przyjaciół, by porozmawiać o problemach, osiągnięciach I nowościach w dziedzinie okulistyki i informatyki, które wspierają niewidomych, a także o możliwościach pokonywania trudności dnia codziennego i o wszystkim, co dotyczy normalnego życia osób z dysfunkcją wzroku  w środowisku ludzi nie dotkniętych tym problemem.

W tym roku październikowe obchody Międzynarodowego Dnia Białej Laski miały wyjątkowy wymiar, gdyż 15 października 2025 roku obchodziliśmy też jubileusz 60-lecia Polskiego Związku Niewidomych w Hrubieszowie. Jubileusz odbył się pod honorowym patronatem władz samorządowych.

Wsparciem obdarzyły nas instytucje, które od wielu lat towarzyszą naszej działalności i wspierają osoby z dysfunkcją wzroku w codziennym życiu. To dowód na to, że lokalne władze dostrzegają i doceniają ogromne znaczenie naszej wspólnej pracy oraz chcą być częścią tego pięknego jubileuszu.

Na początek spotkania przytoczono kilka cytatów które poruszają tematykę niewidomych i niedowidzących, kładąc nacisk na różne aspekty życia z niepełnosprawnością wzroku: 

„Niewidomy widzi więcej w swoim wnętrzu." 

To powiedzenie sugeruje, że brak wzroku może prowadzić do rozwinięcia głębszego życia wewnętrznego, introspekcji i bogatszej wyobraźni. 

„Ślepota nie jest końcem świata, to tylko inny sposób na jego poznawanie." 

Ta myśl podkreśla, że życie z dysfunkcją wzroku nie oznacza rezygnacji, lecz odnalezienie alternatywnych ścieżek i metod doświadczania rzeczywistości za pomocą innych zmysłów. 

„Niewidomy nie ocenia po pozorach, a to jest wielka zaleta." 

Jest to przypomnienie, że osoby z niepełnosprawnością wzroku, nie mogąc polegać na wzroku, skupiają się na innych cechach, takich jak głos, osobowość czy charakter, co może prowadzić do bardziej autentycznych relacji. 

„Każdy ma swoje ciemności do pokonania. Niewidomy ma inne, ale też ma swoje światło." 

Ta myśl podkreśla uniwersalność ludzkich zmagań, a jednocześnie wskazuje na to, że każdy, niezależnie od swoich wyzwań, ma w sobie siłę i nadzieję. 

„Brak wzroku nie oznacza braku wizji." 

Ten cytat doskonale podsumowuje, że wizjonerskie pomysły, marzenia i cele nie są zależne od fizycznej zdolności widzenia. Louis Braille, twórca alfabetu Braille'a ,  jest tego najlepszym przykładem.

Polski Związek Niewidomych, jako organizacja ogólnopolska,  powstał w wyniku zjednoczenia się dwóch odrębnych stowarzyszeń: Związku Pracowników Niewidomych Rzeczpospolitej Polskiej i Związku Ociemniałych Żołnierzy. Na  czele organizacji stanął major Leon Wrzosek. W  województwach powstawać zaczęły okręgi PZN, a na terenie powiatów koła. PZN obejmuje siecią swoich jednostek organizacyjnych cały kraj. W każdym z szesnastu województw działa okręg PZN posiadający osobowość prawną.

Rok 1952. Na terenie Hrubieszowa świętej pamięci Pan Tadeusz Koksanowicz, pracownik Polskiego Czerwonego Krzyża w Hrubieszowie, jako pierwszy nawiązuje kontakt z osobami niewidomymi. Byli to inwalidzi pierwszej i drugiej wojny światowej, nie mający żadnych świadczeń finansowych, bardzo biednie żyjący.  Niektórzy z nich zajmowali się żebractwem. Potrzebna im była pomoc doraźna i wskazanie innej drogi umożliwiającej życie. 

Kolejne lata to kolejne  osoby, wymagające pomocy. Niektórzy nadal uprawiali żebractwo, muzykując przy kościołach. Wyeliminowanie tego wymagało wielu rozmów i przekonywania, że można żyć inaczej, godniej. Ludzie ci ze wszystkimi problemami zwracali się do pana Tadeusza, który, mimo wielu trudności, robił dla nich bardzo dużo. 

W roku 1960 z okazji dziesięciolecia powstania Polskiego Związku Niewidomych Tadeusz Koksanowicz otrzymał Dyplom Zasłużonego Działacza PZN. Pełnił funkcję Pełnomocnika Zarządu i posługiwał się pieczątką „PEŁNOMOCNIK POWIATOWY POLSKIEGO ZWIĄZKU NIEWIDOMYCH w Hrubieszowie”. 

W 1966 roku otrzymuje BRĄZOWĄ ODZNAKĘ PZN, w 1972 ZŁOTĄ ODZNAKĘ PZN – ZASŁUŻONY DLA DOBRA NIEWIDOMYCH, a  w roku 1974 DYPLOM ZARZĄDU GŁÓWNEGO PZN – ZA WYBITNE OSIĄGNIĘCIA.

W roku 1965 w Hrubieszowie powstaje Koło Powiatowe Polskiego Związku Niewidomych i prowadzi swoją działalność na terenie całego powiatu. Początkowo działalność Koła, była ograniczona do podstawowych obowiązków statutowych. Do 1975 roku Zarząd Koła nie wykazywał własnych inicjatyw. Wykonywał jedynie zlecenia Okręgu Lubelskiego, a następnie Okręgu Zamojskiego.

W latach osiemdziesiątych Przewodniczącą Koła Powiatowego PZN zostaje pani Aleksandra Kasperska. 

Od roku 1982 do 2003 funkcję przewodniczącego pełnił Pan Wiesław Wyrykowski – odznaczony za swoje zasługi BRĄZOWĄ, SREBRNĄ I ZŁOTĄ ODZNAKĄ PZN.

Od roku 1993 funkcję przewodniczącego komisji rewizyjnej koła do chwili obecnej pełni pan Józef Miech.

W roku 2003 z pracy w kole rezygnuje z przyczyn osobistych pan Wiesław Wyrykowski, a jego obowiązki przejmuje Pani Łucja Hojda i nieprzerwanie pełni tę zaszczytną funkcję do dzisiaj.

Zasięgiem koło obejmuje teren powiatu hrubieszowskiego, to jest: miasto Hrubieszów i siedem gmin: Dołhobyczów, Horodło, Hrubieszów, Mircze, Uchanie, Trzeszczany i Werbkowice. Zadania statutowe koła realizowane są przez organy wybierane podczas walnego zebrania członków koła. Czas kadencji trwa 4 lata. Przynależność do PZN jest dobrowolna, a członkowie zobowiązani są do przestrzegania postanowień statutu Polskiego Związku Niewidomych oraz regulaminów. Każde koło posiada swoją odrębność, specyfikę działania i różne formy pracy. Dyktują to przede wszystkim potrzeby środowiska danego terenu, możliwości organizacyjne oraz inicjatywa i pomysłowość zarządów kół. Generalnie praca wszystkich kół i okręgu zmierza do jednego określonego celu – pomocy niewidomym. 

Szczególny nacisk Polski Związek Niewidomych kładzie na zagadnienia dotyczące zwiększenia zaradności osobistej osób niepełnosprawnych, integracji w najbliższym środowisku i społeczności lokalnej. Prowadzone są zajęcia z zakresu rehabilitacji podstawowej, orientacji przestrzennej i samodzielnego poruszania się z białą laską, oraz doskonalenia czynności dnia codziennego, w tym samoobsługi.

Członkom Koła Zarząd udziela wszelkich informacji dotyczących inwalidztwa wzroku. Szczegółowe poznanie skomplikowanej problematyki osób z dysfunkcją narządu wzroku w dużej mierze przyczynia się do sprawniejszego funkcjonowania osób w miejscu zamieszkania i poza domem. W celu integracji organizowane są między innymi spotkania opłatkowe i wielkanocne, Dni Białej Laski, wyjazdowe wycieczki rehabilitacyjne i krajoznawcze, pielgrzymki, spotkania kulturalne, Mikołajki, Dni Dziecka, Dni Matki, ogniska i wiele innych. 

W kole działa Klub Niewidomych Diabetyków, skupiający osoby dotknięte  tą dodatkową chorobą. Od wielu lat działa Klub Książki i Filmu z audiodeskrypcją. Wcześniej wypożyczane były jedynie książki nagrane na kasetach magnetofonowych, aktualnie wypożyczamy czytaki z wybraną książką w wersji mp3 lub cyfrowej w formacie txt. 

Posiadamy ponad trzy tysiące książek przekazywanych kołu bezpłatnie przez stowarzyszenie Larix w Warszawie oraz cztery czytaki cyfrowe, zapewniające płynność wypożyczeń. Od kilkunastu lat w kole działa KLUB POMOCY KOMPUTEROWEJ, którego zadaniem jest wspieranie członków chcących obsługiwać komputery, smartfony i inne urządzenia udźwiękowione metodą bezwzrokową. Klub wspiera też w doborze sprzętu elektronicznego nabywanego w ramach programu Aktywny Samorząd. Pomaga w doborze bezpłatnych  aplikacji tak aby osoby niewidome mogły pracować metodą bezwzrokową na tych urządzeniach. 

W bieżącym roku powołany został klub rodziców dzieci niewidomych i niedowidzących pod nazwą: ŚWIAT W DOTYKU ODKRYWANY NIEWIDZIALNY. Mamy nadzieję, że działalność na rzecz najmłodszych członków powołanego klubu będzie opierać się o naukowe zdobycze medycyny, okulistyki i tyflopedagogiki. 

Okręg lubelski spełnia ważną rolę w całokształcie pracy Związku. Prezesem Zarządu Okręgu jest Pani Dorota Krać, a Dyrektorem Okręgu oraz członkiem Zarządu Okręgu jest pani Justyna Szafranek. Jedną z zastępczyń Prezesa Zarządu Okręgu w Lublinie jest nasza koleżanka Łucja Hojda, Prezes Zarządu Koła w Hrubieszowie. Przewodniczącym Okręgowej Komisji Rewizyjnej w Lublinie jest członek naszego koła, pan Paweł Nowakowski. Funkcje członków naszego koła, pełnione we władzach okręgu Polskiego Związku Niewidomych w Lublinie, są dla nas dużym wyróżnieniem. 

Dzięki stałej współpracy z różnymi instytucjami realizowanych jest wiele zadań na rzecz niewidomych i niedowidzących. Członkowie nasi mają możliwość uczestniczenia w wielu projektach:

„Wsparci więc Aktywni”. Projekt zakłada 2 formy wsparcia: prowadzenie usługi Asystenta osobistego oraz Treningu rehabilitacji czynności życia codziennego.

„Pomocne dłonie PFRON – 2025”. Celem jest zwiększenie samodzielności i aktywnego życia osób z niepełnosprawnością wzroku poprzez między innymi usługi asystencji osobistej,

PUNKT INTERWENCJI KRYZYSOWEJ finansowany ze środków Unijnych, oferujący bezpłatną pomoc psychologa, doradcy zawodowego, pracownika socjalnego, specjalisty w zakresie poradnictwa rodzinnego, radcy prawnego. Jest to projekt wieloletni. 

Osoby niewidome i niedowidzące uczestniczą również w szkoleniach i kursach z zakresu rehabilitacji podstawowej, orientacji przestrzennej i samoobsługi dnia codziennego, organizowanych przez Okręg Lubelski. Dzięki władzom okręgu osoby niewidome koła uzyskały wsparcie asystenta osoby niewidomej i niedowidzącej.

Koło współpracuje z wieloma podmiotami  i jednostkami samorządowymi miasta i powiatu.

Fundacja "Świat według Ludwika Braille’a", która organizuje i prowadzi szkolenia,  kursy i warsztaty  grup środowiskowego wsparcia oraz zespołów aktywności społecznej dla osób niepełnosprawnych – aktywizuje  zawodowo i społecznie te osoby. Jest to zadanie publiczne finansowane ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych, przyznanych przez Samorząd Województwa Lubelskiego. 

Fundacja „Szansa dla niewidomych” w Lublinie, zaprasza grupy naszych członków na kilkudniowe spotkania REHA w Warszawie, gdzie uczestnicy zapoznają się z nowymi technologiami wspierającymi osoby niewidome i niedowidzące, biorą czynny udział w prezentacji najnowszych osiągnięć technicznych, uczestniczą w szkoleniach prowadzonych przez specjalistów w dziedzinie tyflologii, okulistyki, konferencjach  udziałem specjalistów. 

Polski Czerwony Krzyż oddział w Hrubieszowie. Udostępnia salę do szkoleń, wspólnie z kołem organizuje spotkania integracyjne, wspiera związek wiedzą w zakresie działalności na rzecz ludzi potrzebujących pomocy.

Starostwo Powiatowe w Hrubieszowie, Urząd Gminy Hrubieszów, Urząd Miasta Hrubieszowa -  od wielu lat bezpłatnie użycza kołu lokal, w którym znajduje się biuro koła i gdzie odbywają się spotkania członków,  działających klubów i prowadzona jest działalność merytoryczna koła. Finansuje szkolenia  członków  w zakresie zadań integracyjnych i kulturalnych.

Wspierają nas finansowo firmy i osoby fizyczne oraz anonimowi sympatycy, odpisując na rzecz koła  1,5% od podatku. Zawsze możemy liczyć na pomoc rodzin naszych członków, którzy wykonują, jako wolontariusze, wiele zadań na naszą rzecz. 

Jesteśmy świadomi, że sami nie bylibyśmy w stanie zrealizować zaplanowanych zadań. Jedyną formą uznania za współpracę z kołem jest wdzięczność członków koła oraz odznaka PRZYJACIEL NIEWIDOMEGO. Dotychczas tę odznakę otrzymało dwadzieścia osób, nie będących członkami koła. Aktywni członkowie koła odznaczani są odznakami „Zasłużony działacz Polskiego Związku Niewidomych”.

Jubileusz 60-lecia Koła PZN w Hrubieszowie rozpoczęto przedstawieniem krótkiego zarysu historii koła i jego działalności bieżącej. Następnie pani Łucja Hojda, Prezes koła Polskiego Związku Niewidomych w Hrubieszowie,  powitała zebranych dziękując za przybycie na ważną dla nas uroczystość. Głos kolejno zabrali przybyli przedstawiciele instytucji patronujących naszym uroczystościom. Wręczyli pani Prezes bukiety kwiatów oraz drobne upominki, dziękując za wieloletnie przewodnictwo zarządowi koła Polskiego Związku Niewidomych w Hrubieszowie oraz przygotowanie tak pięknej i niepowtarzalnej uroczystości. 

Koleżanka Prezes w imieniu własnym i zarządu koła wręczyła podziękowania gościom, wolontariuszom i sponsorom. Każdy uczestnik spotkania otrzymał drobne prezenciki upamiętniające nasz jubileusz. 

Prezes okręgu, pani Dorota Krać podsumowała pozytywnie działalność naszego koła. Stwierdziła, że koło Polskiego Związku Niewidomych w Hrubieszowie jest jednym z najprężniej działających w Okręgu Lubelskim. Życzyła dalszych wspaniałych lat pracy na rzecz osób niewidomych i niedowidzących. Złożyła również z serca płynące życzenia gościom, sponsorom, wolontariuszom, zarządowi, komisji rewizyjnej, wszystkim członkom koła oraz ich przewodnikom.

Pani Łucja Hojda podziękowała za przekazane życzenia oraz ciepłe słowa i poprosiła Panią prezes o wręczenie przyznanych odznaczeń.

Odznaczenia otrzymały następujące osoby:

Odznakę Przyjaciel Niewidomego - Pani Dorota Stronkowska, Pan Michał Parada.

Legitymację z numerem 1/2025 Członka Nadzwyczajnego koła Polskiego Związku Niewidomych w Hrubieszowie otrzymał - Pan Michał Miścior.

Honorowe odznaki Polskiego Związku Niewidomych otrzymali: 

Pani Maria Łaba - brązową odznakę - Zasłużony Działacz Polskiego Związku Niewidomych,

Pani Zofia Ligocka - srebrną odznakę - Zasłużony Działacz Polskiego Związku Niewidomych,

Pan Marian Mirecki - złotą odznakę - Zasłużony Działacz Polskiego Związku Niewidomych,

Pan Zdzisław Traczuk - złotą odznakę - Zasłużony Działacz Polskiego Związku Niewidomych,

Zarząd Główny Polskiego Związku Niewidomych w Warszawie przyznał Panu Józefowi Miechowi wyróżnienie im. Włodzimierza Kopydłowskiego - Człowiek Roku 2025.

Osobom odznaczonym gratulacje złożyły Prezes Okręgu, Pani Dorota Krać, oraz Prezes Koła, pani Łucja Hojda. Prezes Koła  podziękowała również władzom powiatu, miasta i gminy Hrubieszów za objęcie patronatem jubileuszu. Stwierdziła, że ten gest jest ogromnym wyróżnieniem i potwierdzeniem, że razem możemy czynić więcej dobrego. Podziękowała wszystkim, którzy przez 60 lat byli z nami – wspierali, pomagali, podawali rękę wtedy, gdy było trudno, wszystkim, którzy przyczynili się do zorganizowania uroczystości i nieustannie towarzyszą naszej społeczności życzliwością i sercem. Członkom koła, przewodnikom, opiekunom, zarządowi, komisji rewizyjnej, sponsorom oraz zaproszonym gościom  podziękowała za udział w naszym spotkaniu. Kończąc, zaprosiła wszystkich na poczęstunek.

Uroczystość zakończyła się tańcami przy muzyce mechanicznej.

Zarząd Polskiego Związku Niewidomych w Hrubieszowie

[ZT]396806[/ZT]

___

info i fot. Polski Związek Niewidomych w Hrubieszowie