Izabela Sykta, reprezentująca Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej poprosiła o zamieszczenie na LubieHrubie swojego komentarza do relacji ze Spaceru śladami prof. Zina, który odbył się 16 maja br w Hrubieszowie.

Komentarz do artykułu na portalu LubieHrubie Hrubieszowskimi śladami Wiktora Zina

W imieniu Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej, z którym prof. Wiktor Zin związał swoją działalność naukową i dydaktyczną oraz zespołu projektu „Rozwój lokalny Hrubieszowa – od partycypacji do realizacji” – wyrażam ogromne podziękowania dla organizatorów konferencji pt. „Ziemia Hrubieszowska – dom rodzinny Wiktora Zina – dziedzictwo dla przyszłości” i spaceru hrubieszowskimi śladami Profesora – Wójta Gminy Hrubieszów Tomasza Zająca i właściciela Ośrodka Kultury Regionalnej „Królewski Kąt” w Czumowie Mariana Pawlaka. 

Konferencja upamiętniająca stulecie urodzin prof. Zina – zorganizowana 15 maja 2026 r. w Centrum Dziedzictwa Kulturowego i Archeologicznego Gminy Hrubieszów w Masłomęczu, objęta zaszczytnymi patronatami Wójta Gminy Hrubieszów Tomasza Zająca, Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dr Dariusza Kopciowskiego, Rektora Politechniki Krakowskiej prof. Andrzeja Szaraty oraz patronatem honorowym prof. Moniki Zin-Oczkowskiej – stanowiła dla nas okazję zaprezentowania lokalnej społeczności efektów projektu „Hrubieszowski dom z klimatem”, realizowanego w latach 2021-2024 przez Politechnikę Krakowską z Gminą Miejską Hrubieszów.

Projekt, w który zaangażowani byli badacze, dydaktycy oraz studenci architektury i architektury krajobrazu z Politechniki Krakowskiej, a także eksperci zewnętrzni, podejmował trudną problematykę aktywnej ochrony drewnianej zabudowy i tradycyjnych ogrodów oraz „dobrego kontynuowania” tradycji we współczesnych projektach „10+1 Hrubieszowskich domów i ogrodów z klimatem”.

Efekty publikacyjne projektu – monografie, inwentaryzacje zabytkowych domów i ogrodów, katalogi i inne opracowania – zostały przekazane Gminie Miejskiej Hrubieszów celem upowszechniania wśród mieszkańców.

Za działania naukowe, projektowe i dydaktyczne w projekcie otrzymaliśmy liczne wyróżnienia – od Nagród Rektora PK, przez wyróżnienie Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Lublinie w konkursie „Książka roku 2024”, po Nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jako naukowcy i projektanci czujemy się zatem spełnieni i docenieni.

Niedosyt pozostawia dotychczasowy brak rozpropagowania wyników publikacji wśród mieszkańców, którym są one dedykowane.

Wydarzeniem towarzyszącym konferencji jest przygotowana przez nas wystawa pt. „Wiktor Zin – architekt piękna. Profesor, który nigdy nie rozstawał się ze swoim szkicownikiem”. Wystawę – prezentowaną w 2025 r. w Zamojskiej Akademii Kultury oraz na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej w ramach jubileuszu 80-lecia Uczelni – można jeszcze oglądać w CDKA do 12 czerwca. Następnie zostanie ona przekazana do „Królewskiego Kąta” w Czumowie. 

Ogromnych wzruszeń dostarczył drugi dzień konferencji 16 maja 2026 r. i spacer hrubieszowskimi śladami Wiktora Zina. Szczególne podziękowania należą się oprowadzającym Marii Fornal, Marianowi Pawlakowi i Łukaszowi Krawczykowi, którzy wykorzystując swoją rozległą wiedzę, przytaczając ciekawe opowieści i cytując nieznane dotąd teksty przybliżyli uczestnikom pamięć o miejscach i ludziach związanych z Profesorem.

Spacer zakończył się w miejscu szczególnym – przed „Zinówką”, domem rodzinnym Wiktora Zina.

Symbolicznym gestem upamiętnienia tej wybitnej osobowości Politechniki Krakowskiej i mentora wielu pokoleń architektów było złożenie przez nas na płocie domu bukietu z białego bzu i niezapominajek, kwitnących w maju w kolorach Wydziału Architektury PK i Krakowa.

Zwieńczeniem spaceru była msza święta odprawiona w 19. rocznicę śmierci prof. Zina w kościele garnizonowym MB Nieustającej Pomocy z poruszającym kazaniem księdza Andrzeja Puzona.

Te przepełnione wspomnieniami dwa majowe dni upamiętniające wybitnego Hrubieszowianina prof. Wiktora Zina przyniosły prócz wzruszeń kilka gorzkich refleksji … nad przemijaniem, ginącym na naszych oczach pięknem rodzimej architektury i przyrody.

Smutkiem przepełnia brak opieki nad domem rodzinnym Profesora, ale i innymi drewnianymi domami budującymi od wieków lokalną tożsamość i nieuchwytny klimat miasta. Bez odpowiedzi pozostaną pytania o przyczynę tego stanu rzeczy, przy jakże wymownej nieobecności – zarówno na konferencji, jak i na spacerze – przedstawicieli władz miasta, na których spoczywa obowiązek dbania o nasze wspólne dziedzictwo. 

Dziękujemy, że byliście z nami! Dziękujemy Gminie Hrubieszów i Ośrodkowi Kultury Regionalnej „Królewski Kąt” w Czumowie za możliwość zaprezentowania wyników naszych prac. Wszystkim, którzy uczestniczyli w konferencji, wieczorze wspomnień i spacerze śladami Profesora Wiktora Zina, który wciąż inspiruje kolejne pokolenia – dziękujemy za wysłuchanie i dobre przyjęcie. 

Zapraszamy do lektury publikacji projektu dostępnych w Repozytorium Biblioteki PK za pośrednictwem linków:

https://repozytorium.biblos.pk.edu.pl/resources/48883 „Dom i ogród w krajobrazie Hrubieszowa: historia, tradycja, duch miejsca”;

https://repozytorium.biblos.pk.edu.pl/resources/48884 „Dom i ogród w krajobrazie Hrubieszowa: projektowanie w zgodzie z tradycją i klimatem”;

https://repozytorium.biblos.pk.edu.pl/resources/48885 „10+1 Hrubieszowskich domów i ogrodów z klimatem: projektowanie w kontekście miejsca i czasu”;

https://repozytorium.biblos.pk.edu.pl/resources/49215 „Dom i ogród w krajobrazie Hrubieszowa: dokumentacja inwentaryzacyjna architektoniczno-krajobrazowa zabytkowych domów i ogrodów w Hrubieszowie wykonana w ramach praktyk studenckich i pleneru malarskiego na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej w 2022 roku”;

https://repozytorium.biblos.pk.edu.pl/resources/49211 „Plener malarsko-rysunkowy studentów Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej Hrubieszów 2022”;

https://repozytorium.biblos.pk.edu.pl/resources/49210 „Katalog pokonkursowy Ogólnopolskiego Konkursu Studenckiego pt. „Hrubieszowski dom i ogród z klimatem”.

Wersje książkowe monografii są w posiadaniu Gminy Miejskiej Hrubieszów.

Izabela Sykta 

Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej 

[ZT]401201[/ZT]

___

fot. Wacław Mucha