Splot historii - cyfrowe archiwum hrubieszowskich tkaczek

Niezwykłe opowieści hrubieszowskich mistrzyń kilimu oraz ich prywatne archiwa jeszcze przed końcem roku trafią do internetu. Wszystko po to, by unikatowa technika tkacka zachwycała kolejne pokolenia.

Tzw. technika grzebyczkowa to prawdziwy majstersztyk – pozwala uzyskać na tkaninie miękkie, płynne, niemal malarskie linie. Choć dziś pracuje w ten sposób niewiele osób w powiecie hrubieszowskim, pamięć o tej wyjątkowej tradycji wciąż jest bardzo żywa.

Fundacja Kilim Polski realizuje projekt „Sploty historii – cyfrowe archiwum hrubieszowskich mistrzyń kilimu”, w ramach którego nagrywa wywiady z lokalnymi tkaczkami oraz digitalizuje ich prywatne zbiory: archiwalne zdjęcia, autorskie projekty. To wiedza, której nie znajdziemy w żadnym podręczniku – przetrwała w pamięci i w rękach kobiet, które przez dekady tworzyły kulturową tożsamość tego regionu.

– Te niesamowite kobiety tworzyły prawdziwie artystyczne tkaniny, często pozostając w cieniu. Chcemy oddać im należne miejsce w historii regionu, by ich nazwiska, głosy i doświadczenie były żywą inspiracją, do której każdy może w każdej chwili sięgnąć – zaznacza Małgorzata Denst, Prezeska Fundacji Kilim Polski.

Krosna, wielka historia i życiowe wybory

Bohaterkami projektu są trzy wyjątkowe postacie:

Pani Marianna Oliwiak z Drogojówki – do krosna usiadła jeszcze jako panna, zachęcona przez wuja, który przekonywał, że na tkaniu zarobi więcej niż w szkole. Tkała imponujące, dwumetrowe kilimy, które sama zawoziła do Warszawy. W 1969 roku zarzekła się jednak, że do warsztatu już nie siądzie – i słowa dotrzymała przez następne 50 lat.

Pani Teresa Gajewska – przez lata przędła i cierpliwie przygotowywała wełnę dla męża Romana, który był znanym lokalnym artystą, w tym tkaczem. Sama do krosna postanowiła zasiąść dopiero po siedemdziesiątce, udowadniając, że na pasję nigdy nie jest za późno.

Magdalena Sielicka – niezmordowana propagatorka tkactwa grzebyczkowego, znawczyni tematu i autorka książki „Historia kilimowa. Ze Lwowa do Hrubieszowa”, która wróciła do rodzinnej Nieledwi z tęsknoty za odległym horyzontem miejscowego pejzażu.

Wieczór z kilimem i cyfrowe archiwum

Efekty tych wyjątkowych spotkań – nagrania audio oraz zeskanowane pamiątki – zostaną bezpłatnie udostępnione w internecie (w Otwartym Systemie Archiwizacji oraz na portalu zbioryspoleczne.pl), a materiały zostaną wzbogacone o opisy alternatywne dla osób niewidomych.

Zwieńczeniem działań będzie otwarte spotkanie dla mieszkańców „Sploty historii – Wieczór z kilimem”, które odbędzie się w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Hrubieszowie 6 listopada 2026r. i na które zapraszamy wszystkich, którym bliskie jest lokalne dziedzictwo.

::news{"type":"see-also","item":"399671"}

___

info i fot. Fundacja Kilim Polski