W dniu 18 września 2021 roku weszła w życie ustawa zmieniająca przepisy ubezpieczeń społecznych. Jednakże gros nowości wejdzie w życie poczynając od dnia 1 stycznia 2022 roku.

Z najistotniejszych zmian wskazać należy:

1. poczynając od dnia 1 stycznia 2022 roku niezapłacenie w terminie składki na ubezpieczenie chorobowe, nie będzie skutkować ustaniem ubezpieczenia chorobowego. Do zakończenia ubezpieczenia konieczne będzie zgłoszenie wyrejestrowania, z określeniem daty zakończenia ubezpieczenia nie wcześniejszej jednak, niż dzień złożenia zgłoszenia do ZUS. Przed zmianą, zapłacenie składki po terminie,  albo w niepełnej wysokości powodowało wypadnięcie z ubezpieczenia chorobowego, przy czym ZUS, na wniosek osoby prowadzącej działalność gospodarczą mógł wyrazić zgodę na zapłacenie składki po terminie. Ważne, iż Sąd Najwyższy stanął na stanowisku,  iż: "Regulacja określona w art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie powinna być interpretowana z nadmiernym rygoryzmem mając na względzie dotkliwe skutki ustania w tym trybie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego przy jednoczesnej woli jego kontynuowania przez ubezpieczonego, który ostatecznie po terminie reguluje jednak składkę" (postanowienie z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt III USK 42/21);
2. zmiana zasad ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, od dnia 1 stycznia 2022 roku, nie będzie ustalana się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy;
3. Zasiłek chorobowy za czas pobytu w szpitalu wzrośnie z 70% do 80% Podwyższenie wysokości zasiłku chorobowego za pobyt w szpitalu (od 1 stycznia 2022 roku);
4. Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia- skrócenie okresu pobierania z 6 miesięcy do nie dłużej niż przez 91 dni (nie dotyczy to niezdolności do pracy w okresie ciąży, spowodowanej gruźlicą, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy);
5. prawo do zasiłku macierzyńskiego i zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego będzie przysługiwało również osobom, które z przyczyn od siebie niezależnych utraciły prawo do ubezpieczenia chorobowego i urodziły dziecko po ustaniu tego ubezpieczenia;
6. korekta rozliczeń od dnia 1 stycznia 2022 roku zacznie obowiązywać pięcioletni okres na korektę. Po upływie 5 lat konieczna będzie decyzja albo wyrok sądu w tym zakresie;
7. zmiana zasad naliczania odsetek od pobranych "nienależnych świadczeń"- od dnia 18 września 2021 roku są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty dotychczas były odsetki były naliczane od dnia wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Równocześnie wskazać należy, iż ustawodawca nie zastawał tu przepisów międzyczasowych co sugeruje, że nowa zasada będzie dotyczyła należności już wypłaconych w dacie jej wejścia w życie;
8. zmiany w egzekucji składek: określenie kwot minimalnych, od których nie nalicza się odsetek, zasady i wysokości umarzania należności, potrącenia (od dnia 1 stycznia 2022 roku);
9. obowiązek założenia profilu na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS (od 1 stycznia 2023 roku);
10. wznowienie wykonywania działalności gospodarczej poczynając od dnia 18 września 2021 roku nie wymaga ponownego zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego, a w przypadku osób, które do dnia zawieszenia działalności podlegały dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu - także do tego ubezpieczenia;
11. zawiadomienia za pośrednictwem portalu (od dnia 1 kwietnia 2022 roku );
12. zmiany w ubezpieczeniach społecznych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - przedsiębiorcy powinni do końca bieżącego roku zbadać i zaktualizować swoje PKD, z uwagi na ustalenia wysokości składek na ubezpieczenia wypadkowe (od 1 stycznia 2022 roku);
13. wbrew obiegowej opinii, na mocy tej nowelizacji, obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi nie zostali objęci wspólnicy jednoosobowych spółek z o.o. oraz wspólnicy spółek osobowych (jawnej, partnerskiej i komandytowej), taki obowiązek istniał już wcześniej, ustawodawca "doprecyzował" moment powstania i ustania takiego obowiązku, choć dla orzecznictwa nie miało to większego znaczenia, bowiem przyjmowało się, zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów, iż obowiązek powstaje albo od dnia wpisania spółki do KRS, albo od dnia nabycia udziałów (praw w spółce).

Nie jest to lista wszystkich, ale najistotniejszych zmian w systemie ubezpieczeń  społecznych.

Zasygnalizować w  tym miejscu należy, iż ustawodawca, dokonując tej szerokiej korekty sytemu, mimo licznych kontrowersji orzeczniczych (zarówno ZUS, jaki niektórych sądów powszechnych), nie dokonał zmian w zakresie art. 20 ust. 3 ustawy systemowej pozwalającego, osobom prowadzącym działalność gospodarczą, na podwyższenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Zatem w dalszym ciągu,  każdy przedsiębiorca, który chce deklarować wyższą podstawę składek na ubezpieczenia chorobowe, wbrew brzmieniu  przepisu, musi przygotować się na konieczność wykazania, że uzyskiwał wystarczające przychody.

­

adwokat Magdalena Kusik-Balicka

Kancelarie Adwokatów i Radców Prawnych DĄBEK & KUSIK

22-500 Hrubieszów, ul. Rynek 36

www.dabekkusik.pl

we współpracy ze Stowarzyszeniem Sołtysów Gminy Hrubieszów w Hrubieszowie oraz

Stowarzyszeniem Inicjatyw Wschodnich w Hrubieszowie

(fot. ZUS)

Zobacz też:

Porady prawne: Prowadzenie działalności gospodarczej, a zwolnienie lekarskie

https://lubiehrubie.pl/powiat/porady-prawne-prowadzenie-dzialalnosci-gospodarczej-a-zwolnienie-lekarskie/