Łącznie zlikwidowano w Hrubieszowie ponad 40 zakładów pracy oraz poddano restrukturyzacji, polegającej głównie na redukcji zatrudnienia - 13 zakładów, w wyniku czego w okresie niespełna 30 lat 1990 - 2018 roku zlikwidowano w Hrubieszowie ponad 8 000 miejsc pracy. Zapraszamy do zwiedzania wystawy dokumentów i fotografii zlikwidowanych hrubieszowskich zakładów pracy.

Ośrodek Kultury Regionalnej "Królewski Kąt" oraz Rada Powiatowa "Hrubieszowskiej Lewicy" zapraszają do zwiedzania wystawy dokumentów i fotografii pochodzących ze zbiorów Mariana Pawlaka zlikwidowanych w latach 1990 - 2018 hrubieszowskich zakładów pracy.

Wystawę można oglądać w holu Hrubieszowskiego Domu Kultury do 31 marca 2023 roku.

­Zaproszenie na wystawę i przed ekrany HTK

Dzięki uprzejmości Hrubieszowskiej Telewizji Kablowej będę miał możliwość podzielenia się z Państwem efektami moich dociekań i przemyśleń z zakresu zmian w sferze gospodarczej miasta Hrubieszowa, zaistniałych w ostatnich 30 latach.

W Ośrodku Kultury Regionalnej "KRÓLEWSKI KĄT" w Czumowie, zgromadziłem materiały dokumentujące zakres i poszczególne fazy odbudowy materialnej struktury naszego miasta po II wojnie światowej, ogromny wysiłek i zapał Jego Mieszkańców przy wznoszenie nowych budynków i budowli, przystosowujących Hrubieszów do potrzeb wynikających z postępu cywilizacyjnego oraz poprawiających, z roku na rok, warunki mieszkaniowe, pracy zawodowej, opieki zdrowotnej, nauki i dostępu do dóbr kultury.

Budowano mieszkania wielorodzinne i jednorodzinne, domy kultury, świątynie, szkoły, przedszkola, hotele, fabryki, zakłady przetwarzające i produkujące żywność, drogi, chodniki, wodociągi, kanalizację, sieci energetyczne i telefoniczne, polepszające życie mieszkańców Hrubieszowa oraz stwarzające możliwość zagospodarowania, przetworzenia i zbytu ziemiopłodów wyprodukowanych przez rolników zamieszkujących tereny otaczające miasto. Słynne na całą Polskę hrubieszowskie czarnoziemy, o I - III klasy bonitacji glebowej, rodziły obficie, a miasto służyło właśnie do obsługi terenów wiejskich.

Hrubieszów zmieniał swoje oblicze. Znikały drewniane domy kryte gontem lub strzechą, lampy naftowe zamieniano na żarówki, ocembrowane studnie i żeliwne pompy zastępowano wodociągami, drewniane wygódki z serduszkiem musiały ustąpić urządzanym, nieraz z przepychem wyłożonymi kafelkami z Opoczna, toaletom. Już chyba mało kto pamięta, że istniejący przy Szkole Podstawowej numer 2, zbiorowy ustęp z dołem kloacznym, został zlikwidowany dopiero w roku 1986. Przybywało też mieszkańców. Liczący, po wyzwoleniu w 1944 roku, około 8 000 mieszkańców Hrubieszów, mógł się pochwalić w roku 2000 ponad 20 000 zameldowanych kobiet i mężczyzn. Każdy chętny i sprawny do pracy znajdował zatrudnienie, a o bezrobociu nikt nie słyszał - wręcz przeciwnie, pracownicy byli poszukiwani i bardzo często dowożeni z odległych, biedniejszych regionów Zamojszczyzny.

Nastały jednak czasy dla miasta i jego mieszkańców niepomyślne. Na przełomie 1980 i 1990 roku, kiedy to rozpoczęto wprowadzanie transformacji ustrojowej i reform gospodarczych, rozpoczęła się lawinowa likwidacja hrubieszowskich zakładów pracy. Proces ten, brzemienny w skutkach dla miasta i jego mieszkańców, rozpoczął się od Zakładów Przemysłu Lniarskiego HAKON, jedynej w mieście fabryki zajmującej się przetwórstwem lnu i konopi, i zatrudniającej 480 - 650 osób. Kolejnymi, znikającymi z mapy gospodarczej miasta były: Przedsiębiorstwo Budownictwa Rolniczego zatrudniające ponad 400 osób, Powiatowy Związek Gminnych Spółdzielni, Spółdzielnia Transportu Wiejskiego, Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska", Spółdzielnia Ogrodniczo - Pszczelarska, Spółdzielnia Mleczarska, Spółdzielnia Kółek Rolniczych, Zakłady Jajczarsko - Drobiarskie, Rejonowy Zakład Energetyczny, Zakłady Przemysłu Odzieżowego GRACJA i wiele innych. Ostatnim zakładem zlikwidowanym w czerwcu 2018 roku był hrubieszowski PKS, zatrudniający w okresie szczytowego rozkwitu blisko 600 osób.

Łącznie zlikwidowano w Hrubieszowie ponad 40 zakładów pracy oraz poddano restrukturyzacji, polegającej głównie na redukcji zatrudnienia - 13 zakładów, w wyniku czego w okresie niespełna 30 lat 1990 - 2018, zlikwidowano w Hrubieszowie ponad 8 000 miejsc pracy.

O tych to właśnie, bolesnych dla miasta i jego mieszkańców przemianach oraz ich skutkach, zechcę Państwu opowiedzieć w czasie kilku prezentacji na łączach Hrubieszowskiej Telewizji Kablowej. W czasie tych wystąpień towarzyszyć mi będą przedstawiciele zlikwidowanych zakładów, którzy swoim autorytetem, wynikającym z wieloletniego stażu w tych firmach, a nawet aktywnego udziału w tworzenia ich struktur i budowie, potwierdzą autentyczność tych faktów.

Ponadto, dokumenty i fotografie dotyczące tych zakładów są udostępnione zwiedzającym w Hrubieszowskim Domu Kultury, przy ulicy 3-go Maja 7 w Hrubieszowie, w okresie 6 - 31 marca 2023 roku. Pod koniec tej prezentacji, w dniu 25 marca 2023 roku, zostanie zorganizowane spotkanie hrubieszowskiej społeczności z byłymi pracownikami tych zakładów.

Zapraszam do oglądania debaty z byłymi pracownikami, na kanale 60 HTK oraz portalu internetowym LubieHrubie, wszystkich mieszkańców grodu nad Huczwą, a w szczególności dzieci i wnuki tych weteranów pracy z posiwiałymi skroniami. Liczę też na aktywny udział w debacie na ten temat.

Osobom i instytucjom, które dały mi szansę, abym mógł się z Państwem podzielić efektem swoich kilkuletnich dociekań, składam serdeczne podziękowanie. A są nimi:

- Pani Marta Majewska - Burmistrz Miasta Hrubieszowa,

- Pani Grażyna Temporowicz - Dyrektor HDK,

- Pan Piotr Szeląg - Przewodniczący Hrubieszowskiej Lewicy,

- Hrubieszowska Telewizja Kablowa,

- portal internetowy LubieHrubie,

- Kronika Tygodnia

- a przede wszystkim, pracownicy zlikwidowanych zakładów, biorący udział w debacie.

­

Krótka notka biograficzna

Nazywam się Marian Pawlak, jestem mieszkańcem Czumowa, ale emocjonalnie i zawodowo byłem i jestem związany z Hrubieszowem, gdzie pracowałem i w dalszym ciągu pozostaję aktywny zawodowo w sektorze budownictwa, mimo skończonych 80 lat życia. W urządzonym, w pomieszczenia pałacowych, Ośrodku Kultury Regionalnej zgromadziłem eksponaty o charakterze historycznym, archeologicznym i etnograficznym oraz fotografie i dokumenty obrazujące historię regionu i ludzi na tym terenie mieszkających, które udostępniam, odwiedzającym ten urokliwy zakątek Polski, turystom. Będę też wdzięczny za umożliwienie wykonania kopii lub przekazanie, znajdujących się w Państwa posiadaniu, fotografii, dokumentów oraz eksponatów zawiązanych z regionem hrubieszowskim.

OCALMY OD ZAPOMNIENIA, BO ZAPOMNĄ O NAS!

Do zobaczenia na wystawie i przed ekranami TV.

­

Z wyrazami szacunku

Marian Pawlak

info, grafika: Marian Pawlak, lubiehrubie