Pismo Samorządu Terytorialnego "Wspólnota" zbadało sytuację finansową samorządów u progu nowej kadencji. Jakie miejsca zajęły w rankingu - Hrubieszów, powiat hrubieszowski i gminy naszego powiatu?

Najbogatsze samorządy 2023 roku! Pismo Samorządu Terytorialnego "Wspólnota" zbadało sytuację finansową samorządów u progu nowej kadencji. Poprzedni rok był specyficzny, naznaczony inflacją, wzrostem kosztów w gospodarce, transferami finansowymi przyznawanymi w pewnym stopniu uznaniowo przez rząd PiS. Jak wpłynęło to na zamożność JST?

Jak podkreślają autorzy rankingu prof. Paweł Swianiewicz, kierownik Zakładu Studiów Społeczno-Ekonomicznych w Instytucie Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz Julita Łukomska, adiunkt w Katedrze Rozwoju i Polityki Lokalnej na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, rok 2023 był niestety kolejnym rokiem spadku dochodów własnych w większości kategorii polskich. W powiatach i miastach na prawach powiatu realny spadek w trakcie kadencji wynosił ponad 10 proc. Biorąc pod uwagę niemal ciągły wzrost PKB w tym okresie, świadczy to o marnej kondycji JST.

Czytaj: Hrubieszów na 126 miejscu. Ranking "Sukces kadencji 2018-2023"

Kategorią dochodów, która dramatycznie pogorszyła się w kadencji 2018-2023, były wpływy z tytułu udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dane z roku 2022 wskazują, że w zakresie przyznawanych uznaniowo rekompensat szczególnie zaniedbane były duże miasta, ale dane za rok 2023 ilustrują podobną skalę spadku już we wszystkich kategoriach samorządów. Realna wielkość tych środków była w 2023 r. o około 30 proc. niższa niż na początku kadencji!

Poważną konsekwencją dla budżetów JST są zmiany wielkości nadwyżki operacyjnej netto. Szczególnie dramatycznie sytuacja wygląda w miastach na prawach powiatu, w których nadwyżka operacyjna w 2023 r. szorowała po dnie, była bliska zeru. Dodajmy, że w 2023 r. prawie 40 proc. (dokładnie 26) dużych miast zanotowało deficyt budżetu bieżącego. Był to drugi kolejny tak zły rok, w 2022 r. negatywny wynik bieżący miały 22 miasta. We wcześniejszych, też niełatwych, latach było to zazwyczaj kilka miast.

Zobacz: Ranking: Kondycja finansowa samorządów. Hrubieszów prawie na końcu!

Jak przygotowano ranking? Zastosowana metoda obliczania wskaźnika będącego podstawą zestawienia jest identyczna jak w poprzednich latach. Pominięte zostały wpływy z dotacji celowych. Wpływ wielkiej, jednorazowej dotacji inwestycyjnej potrafi wywindować samorząd wysoko w rankingu. Jest to awans incydentalny i niemający związku z trwałym wzrostem zamożności budżetu. Wpływające do budżetu dochody zostały skorygowane na dwa sposoby. Po pierwsze, odjęte zostały składki przekazywane przez samorządy w związku z subwencją równoważącą (regionalną w przypadku województw) - tak zwany podatek janosikowy. Po drugie, do faktycznie zebranych dochodów dodano skutki zmniejszenia stawek, ulg i zwolnień w podatkach lokalnych (chodzi o to, aby porównywać faktyczną zamożność, a nie skutki podejmowanych w gminach autonomicznych decyzji odnoszących się do polityki fiskalnej). Ta poprawka odnosi się wyłącznie do samorządów gminnych, bo powiaty i województwa nie podejmują żadnych decyzji odnoszących się do podatków.

Skorygowane w ten sposób dochody podzielone zostały przez liczbę ludności każdej jednostki samorządowej.

Autorzy rankingu:

Paweł Swianiewicz profesor ekonomii, kierownik Zakładu Studiów Społeczno-Ekonomicznych w Instytucie Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu

Julita Łukomska adiunkt w Katedrze Rozwoju i Polityki Lokalnej na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego

Przeczytaj: Ranking wydatków na administrację - Hrubieszów, powiat hrubieszowski, gminy

***

Hrubieszów w rankingu Wspólnoty "Najbogatsze samorządy w 2023 r." zajął 206 pozycję wśród 267 sklasyfikowanych miast powiatowych z zamożnością per capita w 2023 roku - 3952,62 zł.

W rankingu sklasyfikowano 1498 gmin wiejskich. Gminy powiatu hrubieszowskiego znalazły się na następujących pozycjach:

1134 - gmina Hrubieszów z zamożnością per capita w 2023 roku - 4052,09 zł

1139 - gmina Mircze z zamożnością per capita w 2023 roku - 4048,81

1227 - gmina Dołhobyczów z zamożnością per capita w 2023 roku - 3982,61

1379 - gmina Trzeszczany z zamożnością per capita w 2023 roku - 3822,47

1432 - gmina Horodło z zamożnością per capita w 2023 roku - 3738,10

1454 - gmina Werbkowice z zamożnością per capita w 2023 roku - 3687,84

1491 - gmina Uchanie z zamożnością per capita w 2023 roku - 3511,80

Wśród 314 ujętych w rankingu powiatów, powiat hrubieszowski zajął 138 miejsce z zamożnością per capita w 2023 roku 1171,88 zł.

Zobacz też:

Hrubieszów: Rodzi się coraz mniej dzieci w mieście i powiecie

W powiecie hrubieszowskim ubyło 1028 osób!

Hrubieszów: Ubyło kolejnych 351 mieszkańców!

Zerknij na Instagram →

źródło i grafika: PST "Wspólnota"